GELUKKIG MAAR VOORAL GEZOND 2009

Voor al mijn lezers en allen die mij op andere wijze in het afgelopen jaar hebben gevolgd.

Terugblik op 2008 .....

Terugkijkend op 2008, stel ik vast dat het voor Orbis en voor het Maaslandziekenhuis een jaar vol voorbereidingen is geweest op de in gebruikname van het nieuwe Orbis Medisch Centrum. Daarnaast ook een jaar met tegenslagen. De lastigste periode heb ik zelf ervaren rondom de problemen met de financiering in de maand september. Met de grootst mogelijk moeite wisten we in deze maand de financiers te overtuigen om toch een krediet/hypotheek te verstrekken voor het nieuwe Orbis Medisch Centrum. In deze maand zijn we bij voortduring negatief in het nieuws geweest. Persoonlijk vond ik de publicatie in De Limburger met de kop: "Kamers in Orbis voldoen niet" een absoluut dieptepunt. In het artikel viel te lezen dat de patiëntenkamers in het nieuwe ziekenhuis niet voldeden aan de technische eisen. De Limburger wist te melden dat de kamers zuurstafaansluitingen ontbeerden. De journalisten baseerden hun bericht op interne bronnen binnen Orbis, "die onafhankelijk van elkaar de omissie bevestigen, die vorige week tijdens een eerste proefdraaisessie aan het licht kwam". Het zal duidelijk zijn dat dit bericht in De Limburger voor grote opschudding zorgde binnen het ziekenhuis. Echter, snel was duidelijk dat het bericht elke grond miste. Zo te zeggen, "klink klare onzin!!". Toch heeft al deze publiciteit diepe indruk gemaakt op alle medewerkers. Het doet pijn als er over "jouw ziekenhuis" zo in de pers wordt geschreven. In de analyse achteraf hebben we moeten vaststellen dat er ook van onze kant fouten zijn gemaakt in de communicatie naar de buitenwereld. Te lang hebben we gezwegen, waardoor de pers veel nieuws zelf is gaan maken "over" ons, zonder dat wij daarbij het nieuwsbeeld mede bepaalden. Overigens lessen die we ter harte hebben genomen. Belangstellenden die Orbis (in de pers) volgen moeten hebben gemerkt dat we veel meer dan voorheen nu het nieuws zelf brengen. Oók, wanneer dit nieuws "lastig" is zoal recent bij de gedeeltelijke sluiting van onze OK's in december. Ook dit was een tegenvaller, zo net voor de verhuizing. Bij een routinecontrole van het OK-complex bleek dat de lucht in sommige OK's verhoogde microbiologische waarden bevatte. Onmiddellijk is er actie ondernomen, en ook werd de sluiting van de OK's door middel van een persbericht naar buiten gebracht. Nog diezelfde avond mocht ik op L1 verslag doen van de ontstane situatie en meldden welke acties er ondernomen waren. De dag daarop een pagina vullend artikel in de Limburger gelardeerd met foto's van poetsende medewerkers in OK-kleding. Terugkijkend op deze "operatie" vind ik dat de medewerkers zich van hun beste kant hebben laten zien. Zonder mopperen werden overuren gemaakt, in de weekeinden OK-programma's afgewerkt en werden de werktijden tot in de avonduren opgerekt. Chapeau! Dit laat maar weer eens zien dat op het moment dat het moet, de Orbis-medewerkers er ook altijd staan (overigens ook op andere momenten)! Pech hadden we ook rondom de oplevering van Orbis Medisch Centrum. Tot twee keer toe moest de in gebruikname worden uitgesteld. Eerst begin oktober en later ook nog een keer eind november. Ook hier zijn er geen consessies gedaan ten aanzien van een verantwoorde zorgverlening. Als directie hebben we steeds het uitgangspunt gehanteerd: Er wordt pas verhuisd als alle (communicatie)systemen afdoende zijn getest en hun werking in de praktijk hebben bewezen. Op 18 december jl. was het dan toch zover dat een besluit tot verhuizing verantwoord kon worden genomen. Het nieuwe Orbis Medisch Centrum zal op zaterdag 31 januari 2009 om 6:00 uur definitief in gebruik worden genomen. Deze dag zal voor iedereen binnen Orbis ongetwijfeld als hoogtepunt worden ervaren en als kroon op het werk van vele jaren. Over hoogtepunten gesproken, die waren er ook in 2008. In de eerste plaats de officiële uitreiking van het accreditatiebewijs van het Nederlands Instituut voor Accreditatie van Ziekenhuizen in april, met het spetterende feest diezelfde avond in de Haenenhof met optredens van High Voltage, Jos Cové en Dieter Koblenz. Tot ruim 1:00 uur ’s nachts is er in de grote zaal door een grote menigte onafgebroken gedanst en is er bij het optreden van Dieter Koblenz zelfs polonaise gelopen. Weet u het nog? Een tweede hoogtepunt vond ik persoonlijk de grote stresstest op zaterdag 6 december jl. Meer dan 500 medewerkers waren die zaterdag aanwezig om alle systemen in het nieuwe Orbis Medisch Centrum aan de tand te voelen en onder volle belasting te testen. Twee weken later is op onderdelen de test in de avond nog een keer herhaald met ruim 300 medewerkers. Hartverwarmend vond ik het grote enthousiasme en de onderlinge verbondenheid (wellicht ook door de tegenslagen in de achterliggende maanden) waarmee eenieder zich inzette om de test tot een succes te maken. Dat voelt goed, kijkend naar de grote verhuizingsoperatie die ons nog te wachten staat de komende weken. Dan zal ongetwijfeld iedereen er weer zijn en alles er aan doen om een veilige overgang voor alle patiënten te waarborgen.

Ik wens iedereen een goede "roetsch" en alle geluk en voorspoed (maar vooral goede gezondheid) in het voor Orbis spannende jaar 2009.

De Limburgse Handbaldagen ....

Elk jaar worden in Sittard en Geleen de Limburgse Handbaldagen gehouden. Dit jaar was het alweer de 21-ste editie. Volgens mij het grootste jaarlijkse sporttoernooi in Zuid-Limburg. Aangezien collega Roel Goffin al sinds jaar en dag in de organisatie van dit evenement zit, kunt u zich voorstellen dat ik, mede als inwoner van Sittard-Geleen, bij dit evenement van de partij ben. Traditioneel is het sportcomplex Glanerbrook in Geleen tijdens de finale-avond tot de nok toe uitverkocht. De combinatie van internationaal top-handbal, winterse gezelligheid, goede muziek en mogelijkheden om te netwerken trekt kennelijk veel mensen. In een zinderende finale werd het Belgische Sasja Antwerpen de verrassende winnaar van de editie 2008. De Belgische handbalkampioen was te sterk voor de Champions League deelnemer ZTR Zaporozhye uit Oekraine. Op snelheid en met een ijzersterke offensieve dekking wonnen de Belgen na een 15-18 ruststand met 33-31. Ook bepalend was het keeperswerk van ex-Sittardia doelman Lars Bertels. De foto laat het Belgische team zien bij de prijsuitreiking, die geschiedde door gouverneur Frissen.

Na afloop van de finalewedstrijd heb ik nog met verschillende mensen kunnen napraten (voor zover mogelijke door de muziek), waaronder ook nog met oud collega Ruud Verreussel. Het was al laat toen ik naar huis ging. Wel heel gezellig geweest.

Websites van ziekenhuizen ....

De websites van veel ziekenhuizen zijn, net als vorig jaar, voor verbetering vatbaar. Ze zijn weinig interactief en transparant. Dat concludeert onderzoeksbureau Intercity Consultancy in het onderzoek Webmonitor ziekenhuizen 2008, waarbij het de websites van 94 ziekenhuizen onder de loep hield. De websites zijn onderzocht op gebruikersvriendelijkheid, de mogelijkheden tot interactie en de transparantie van de website.

De meeste sites zijn wel gebruiksvriendelijk, maar essentiële informatie ontbreekt volgens het onderzoek. Zo heeft slechts 51 procent van de onderzochte ziekenhuizen de contactgegevens op de website staan. Bijna de helft van de ziekenhuizen heeft geen rubriek met veelgestelde vragen op de website. Deze rubriek kan mensen basisinformatie verschaffen waardoor ze anders naar het ziekenhuis bellen of mailen.

Ook transparantie over de kwaliteit van een ziekenhuis laat te wensen over. 73 procent van de ziekenhuizen heeft geen klanttevredenheidsonderzoek online staan, 44 procent van de ziekenhuizen heeft geen kwaliteitsrapport online en bij 38 procent van de websites is de NIAZ-accreditatie niet vermeld. Op dit moment heeft 63 procent van de ziekenhuizen downloadbare folders en brochures. Bij 28 procent van de ziekenhuizen is het mogelijk om online een afspraak te maken. Ruim 25 procent van de websites biedt videofragmenten aan. (Bron: Zorgvisie)

Het Sint Franciscus Gasthuis in Rotterdam heeft volgens het onderzoek de beste website. Het Albert Schweitzer Ziekenhuis in Dordrecht en de Isala Klinieken in Zwolle komen op de tweede en derde plaats. Orbis Medisch en Zorgconcern eindigde op de 16e-plaats. Aanmerkelijk beter dan in 2007, toen nog met plaats 52 genoegen moest worden genomen. Kijkend naar de scorelijst van Orbis, dan kan worden vastgesteld, dat met betrekkelijk weinig inspanning nog aanmerkelijke verbetering kan worden bewerkstelligd. Dit lijkt mij een uitdaging voor onze afdeling Communicatie om volgend jaar in de Top 5 te scoren. Ik ben benieuwd ....

Operatiekamers weer open ....

Vorige week berichtte ik dat de 8 operatiekamers van het Maaslandziekenhuis weer waren opengesteld na een grondige reinigings- en desinfectiebeurt. Dit laatste was noodzakelijk gebleken nadat een routine controle licht verhoogde microbiologische waarden had laten zien. Daar wil ik het nu niet verder met u over hebben. Wel over de inzet van een groot aantal betrokkenen rondom het OK-proces, die in de achterliggende drie weken zich tot het uiterste hebben ingespannen om de negatieve gevolgen voor het patiëntenproces tot een absoluut minimum te beperken. Ook na de volledige openstelling van vorige week zijn de effecten tot aan vandaag merkbaar geweest. Ook vandaag (zaterdag) is er nog extra geopereerd. Kortom hulde voor deze extra inzet. Als ik over extra inzet spreek, waar moet u dan al zo aan denken? In de eerste plaats heeft de voltallige OK-crew zich van hun beste zijde laten zien. OK-assistenten, anesthesieassistenten, chirurgen, anesthesisten, medewerkers van de verkoeverkamer hebben zich bereid getoond langer door te werken en op zaterdagen extra OK-sessies te draaien. Ook heeft het OK-personeel veel extra werk gehad aan het reinigen van alle apparatuur op de operatiekamers en aan het ontruimen en inruimen ervan. Ook het facilitair bedrijf van het ziekenhuis heeft veel inzet getoond en in samenspraak met een extern gespecialiseerd schoonmaakbedrijf alle OK's grondig onderhanden genomen. Ook toen bleek dat in sommige OK's de eerste reinigingsbeurt nog niet het gewenste resultaat had opgeleverd, werd zonder morren een tweede reinigings- en desinfectiebeurt gegeven. Ook buiten de OK waren de effecten merkbaar. De afdeling Opnameplanning heeft onder hoogspanning gewerkt. Patiënten moesten worden afgebeld en weer opnieuw worden ingepland. Ook kon de planning pas op geleide van het vrijgeven van de OK's worden gemaakt. Dit gaf grote pieken in het werkaanbod. Veel uitleg moest worden gegeven aan onze patiënten. Met veel geduld en inzet werden de werkzaamheden uitgevoerd. Ook op de verpleegafdelingen waren de verstoringen merkbaar. Tot in de avond werd er geopereerd, hetgeen betekende dat patiënten pas laat na OK op de verpleegafdelingen arriveerden. Ook op de zaterdagen moest met OK-programma's worden rekening gehouden. Ook het team van de afdeling Dagverpleging heeft veel extra inzet en uren gedraaid, om de achterstanden zoveel mogelijk te beperken. Ook wil ik nog de medewerkers van de sterilisatie-afdeling noemen die met een ongebruikelijk patroon van aanbod van OK-instrumentarium werden geconfronteerd en langer en op zaterdag hebben doorgewerkt. Kortom, veel verstoring en veel improvisatie. Zonder uitzondering heeft iedereen zijn bijdrage geleverd. En dat in een tijd dat er door de op handen zijnde verhuizing naar het nieuwe ziekenhuis aan de Middenweg al veel van iedereen wordt gevraagd. Tot slot een woord van dank richting de (dagelijkse) leiding van de OK (inclusief de betrokken artsen hierbij), de ziekenhuishygiënisten, de microbiologen, B&O-zorg, maar ook de Inspectie die op de achtergrond meedacht in de te nemen stappen. Ik wil dan ook iedereen (en ook diegenen die ik wellicht vergeten ben te noemen) heel hartelijk danken voor de getoonde inzet. Typisch Orbis, als de nood aan de man is, dan gaan we ervoor. Fantastisch.

Operatiekamers weer open ....

Zaterdagochtend stond dit bericht op de verschillende websites van de landelijke en regionale bladen. Het Maaslandziekenhuis kon al zijn 8 operatiekamers weer in gebruik nemen na een grondige reinigings- en desinfectiebeurt, uitgevoerd door een gespecialiseerd schoonmaakbedrijf. Nog geen anderhalve week eerder bleek uit een routinemeting dat sommige van de 8 OK's een licht verhoogd aantal micro-organismen bevatten. Met deze wetenschap kan er maar één besluit worden genomen en dat is: stilleggen van de OK's en reinigen/desinfecteren. Ook is gelijk besloten dit bericht naar buiten te brengen en is de Inspectie voor de Gezondheidszorg op de hoogte gesteld. Afijn, als het goed is hebt u dit allemaal kunnen volgen via de krant of via de (regionale) radio. Op de regionale TV-zender L1 werd er uitvoering over bericht. De volgende link brengt u bij deze berichtgeving. Toch wil ik er nog een aantal woorden aan wijden. Een licht verhoogd aantal micro-organismen in de OK's suggereert dat hiervoor een norm in Nederland bestaat. Nu deze is er niet. Slechts een beperkt aantal Europese landen heeft een dergelijke norm vastgesteld. Zwitserland stelt een maximum van 10 KVE's per m3 (KVE = KolonieVormende Eenheden). Het Verenigd Koninkrijk gaat uit van 35 KVE's per m3. In sommige andere landen wordt alleen iets over cleanrooms gezegd: kleiner dan 1 KVE per m3 en rept men daarnaast over 'conventionally equiped' rooms (OK's ??) die moeten voldoen aan de norm: kleiner dan 100 KVE's per m3. Dus geen echte norm en ook geen grote eensluidendheid bij de landen die hierover wel iets hebben vastgelegd. Als er dan al een norm is, dan is de vraag daarna natuurlijk: hoe dient een meting te verlopen om vast te stellen of er aan de norm wordt voldaan? Ook hier zijn er verschillende meetprincipes met naar ik aanneem verschillende uitkomsten en onnauwkeurigheden. In het Maaslandziekenhuis hebben wij de Zwitserse norm gehanteerd (in overleg met de Inspectie) en de metingen laten verrichten door een gecertificeerd bedrijf, de firma LUWA. Toch vind ik, achteraf, de hele situatie niet bevredigend(gedurende anderhalve week hebben we met een beperkte OK-capaciteit moeten werken). Geen eenduidige norm en onduidelijke meetmethoden. Dit moet echt anders. Ik ga richting de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen het initiatief nemen om hierover gezamenlijk in Nederland afspraken te maken......

De OK's in het Maaslandziekenhuis voldoen in elk geval weer aan één van de hoogste Internationale normen, te weten die van Zwitserland.

De grote stressstest op L1 .....

Voor alle lezers van deze weblog buiten Limburg is het wellicht interessant om ook de opnamen te bekijken van de regionale TV-zender L1 van deze dag. Met de volgende link gaat u naar de website van L1 waarop de radioberichten en de televisiebeelden zijn te vinden.

De grote stresstest .......

Vandaag was het zover. De grote testdag voor het nieuwe Orbis Medisch Centrum. Om half acht vanochtend stroomden de eerste 200 medewerkers het grote atrium binnen. Om negen uur volgden er nog zo'n 300. In totaal 500 medewerkers met de opzet om alle communicatie systemen grondig aan de tand te voelen. U moet dan denken aan het massaal inloggen met onze nieuwe smartcards op het datanetwerk, het gelijktijdig opstarten van onze patiëntendossiers, de kantoorapplicaties, etc, etc. Dat alles via een nieuwe technologie, waardoor het als het ware mogelijk wordt dat de informatie de medewerker volgt door het gehele complex. Met de smartcard kan op elke werkplek het werken met de computer worden voortgezet, zonder dat opnieuw moet worden ingelogd. Deze nieuwe technologie heeft de test met glans doorstaan. Ook het datanetwerk gaf geen krimp toen het vol werd belast met allerlei applicaties en röntgenbeelden. Hiermee is de conclusie gerechtvaardigd dat het digitale ziekenhuis klaar is om de patiënten te ontvangen. Heeft de test dan ook nog zaken opgeleverd die nog de nodige aandacht vragen? Jazeker, in de eerste plaats functioneerde de draadloze telefonie in delen van het complex niet naar behoren. Snelle analyse van dit probleem leverde op dat hoogst waarschijnlijk niet alle softwareinstellingen juist ingesteld stonden. Daarnaast werkten de patiëntencomfort functies op de terminal aan het bed van de patiënt in het Verpleegcentrum niet goed onder volle belasting. Nadat ruim 60 terminals gelijktijdig werden gebruikt raakten de computers overbelast met uitval van functies tot gevolg. Televisie kijken of Internetten aan het bed viel dan uit, dan wel het sluiten van deuren en aansturen van gordijnen of licht in de kamer van de patiënt vanuit het bed raakten hierdoor ontregeld. Hier moet dus gezocht worden naar de oorzaak. Mogelijk is hier sprake van onvoldoende verwerkingscapaciteit van de servers. Begin volgende week zal de nadere analyse gereed zijn. Voorts bleek de waterdruk (om eens iets basaals te noemen) wanneer alle douches in gebruik werden gesteld een aandachtspunt. Ook hier zal nader naar worden gekeken. Dit betekent dat de test op deze onderdelen binnenkort herhaald zal moeten worden. Verder werden aan de tand gevoeld: de camerabewaking met alle beelden over het netwerk (geen problemen), de buizenpost (geen problemen), de intercom (geen problemen, het gebouwbeheerssysteem (geen problemen), de kleding uitgifte en inname automaat (nog enkele kinderziektes; werkte niet geheel stabiel). Ook de noodstroomtest op het moment dat de medewerkers nog volop aan het testen waren verliep vlekkeloos. Na een uur lang op de noodstroomaggregaten te hebben gewerkt werd weer op het Essent-elektriciteitsnet overgeschakeld. Ook de robotkarren in de kelder, die volledig automatisch en draadloos worden bestuurd kregen veel bekijks en reden hun rondjes. Op de liften waren nog wel de nodige op- en aanmerkingen. Deze hadden niet allemaal de grote inhuizingsoperatie van de achterliggende maanden zonder beschadigingen doorstaan en behoeven nog de nodige afstelling. Verder was de GSM-bereikbaarheid door het gebouw optimaal. Ook hier waren de laatste weken extra voorzieningen voor aangelegd. Tot slot vonden er in de loop van de ochtend diverse testen plaats van de brandmeldinstallatie. Ook dit verliep zonder problemen. Tot slot wellicht nog de melding dat bij het massaal doortrekken van de toiletten er geen grote overstromingen in de kelder optraden. Ook het rioleringssysteem deed wat het moest doen.

Terugkijkend op de testdag kan worden geconcludeerd dat deze ontzettend nuttig en ook nodig is gebleken. Het digitale ziekenhuis heeft de test glansrijk doorstaan. De draadloze telefonie en de terminal aan het bed behoeven nog de nodige aandacht. Deze test moet binnenkort worden herhaald. Tot zover de techniek.

Dan de sfeer en het enthousiasme van alle medewerkers. Deze was hartverwarmend. Het "we doen het samen gevoel" was volop aanwezig. Ik vond het dan ook jammer dat op alle verpleegafdelingen de terminal aan het bed het liet afweten. Daardoor konden alle aanwezige verpleegkundigen hun testprogramma niet succesvol afronden. Laten we zeggen: dat doen we over! Dan reken ik weer op u/jullie. Het ziekenhuis van de 21-ste eeuw gaat/moet een succes worden. Daar gaan we gezamenlijk voor zorgen de komende weken. We zijn er dichtbij!!

Influencer of the year ....

Jaarlijks worden door Managementevents in een aantal landen van Europa zogenaamde Strategie Platform Bijeenkomsten belegd. In Nederland wordt jaarlijks het Strategie Platform Gezondheidszorg (Cure) in november georganiseerd in Hotel Figi in Zeist. Tijdens dit tweedaagse evenement komen op uitnodiging 'beslissers' vanuit de zorg bijeen met vertegenwoordigers van leidende bedrijven die de zorg beleveren. Dit jaar lag het accent op de zogenaamde Healthcare ICT. Voor de tweede keer werd tijdens deze jaarlijkse bijeenkomst de Influencer of the Year Award uitgereikt. Deze Award wordt uitgereikt aan een trendsetter binnen de sector en heeft reeds een langere traditie in diverse Europese landen. In 2007 werden voor deze Award genomineerd Herre Kingma, voorzitter van de Raad van Bestuur van Medisch Spectrum Twente, Cees Meijers, lid Raad van Bestuur Meander Medisch Centrum, Geert Blijham, voorzitter Raad van Bestuur UMCU en Hans Simons, voorzitter Raad van Bestuur Oosterschelde ziekenhuis. Uit de genomineerden werd uiteindelijk als Award Winnaar 2007 gekozen Herre Kingma. Dit jaar werden slechts drie trendsetters genomineerd. Jan Kremer, hoogleraar en pionier op het vlak van patientenparticipatie en fertiliteit, Emile Lohman, voorzitter Raad van Bestuur van UMC Radboud, bekend om zijn introductie van nieuwe besturingsvormen en ondergetekende, vanwege mijn betrokkenheid en leiderschap rondom de tot standkoming van het ziekenhuis van de 21-ste eeuw. Wanneer je over een dergelijke nominatie geinformeerd wordt (nu enkele maanden geleden) denk je in eerste instantie: waarom ik? Er zijn toch zoveel mensen in de zorg die dag-in-dag-uit hun bijdrage leveren aan allerlei relevante ontwikkelingen. Daarna overheerst toch ook wel een gevoel van trots: kennelijk wordt je bijdrage binnen de sector gezien en erkend. Donderdag jl. was het grote moment daar. Uit de drie genomineerden werd de winnaar bekend gemaakt. "And the winner is .... Emile Lohman", mede ook voor zijn rol die hij heeft vervuld bij het Radboud in Nijmegen om de organisatie weer uit het dal te halen na de negatieve publiciteit rondom de hartchirurgie, al weer geruime tijd geleden. Emile, van harte proficiat.

Engage with grace ....

Persoonlijk volg ik verschillende blogs die met betrekking tot de ontwikkelingen in de gezondheidszorg in de Verenigde Staten worden bijgehouden. Opvallend is dat rondom het Thanksgiving weekeinde verschillende bloggers uit de zorg aandacht besteedden aan het Engage with Grace initiatief, genaamd The One Slide Project. Dit project vraagt aandacht voor de vraag hoe wij, gekomen aan ons levenseinde, nog (medisch) behandeld willen worden en op welke wijze wij willen sterven. Een onderwerp dat in menig familieverband wordt gemeden.

Engage with Grace: The One Slide Project is slechts met één doel ontworpen, namelijk het op gang brengen van de dialoog over het levenseinde. Het idee is simpel: creëer een hulpmiddel waarmee mensen onderling worden gestimuleerd om over dit onderwerp met elkaar in gesprek te komen. Het resultaat: slechts één dia met vijf vragen hierop (The One Slide Project). Vijf vragen die ons helpen om met onze geliefden of vrienden te spreken over onze voorkeuren bij ons levenseinde. Tevens vragen de initiatiefnemers van het project om de dia zoveel mogelijk ter sprake te brengen en te delen - wanneer en waar dan ook .... bij een presentatie, onder een gezellig diner met vrienden, bij de boekenclub of op je weblog. Slechts één dia, slechts vijf vragen. Vandaar dat ook ík uw aandacht vraag voor dit One Slide Project.

Verhuisdatum patiënten vastgesteld ...

In de voorbije weken hebben vrijwel alle leveranciers hun werkzaamheden op Orbis Medical Park afgerond en hun systemen en producten overgedragen aan Orbis. In de komende weken worden alle voorbereidingen getroffen voor de functionele test (de grote stresstest) die op 6 december a.s. plaatsvindt. Dan zullen zo'n 500 medewerkers onder reële werkomstandigheden alle (communicatie)systemen in het nieuwe complex aan de tand voelen. Deze stresstest dient als eindexamen, waarbij het gebouw zich zal moeten bewijzen dat het gereed is om patiënten te gaan ontvangen.

Inmiddels is de nieuwe datum voor de patiëntenverhuizing vastgesteld op zaterdag 31 januari 2009. Deze datum wordt, zodra de testresultaten op 6 december a.s. bekend en uitvoerig geanalyseerd zijn, medio december bevestigd.

De in gebruikname van het nieuwe Orbis Medisch Centrum wordt in de lokale pers nadrukkelijk gevolgd. Vandaar ook dat de regionale nieuwszender L1 aan de bekendmaking van de dag van in gebruikname van het nieuwe complex uitgebreid aandacht besteedde. Op de website van L1 is de berichtgeving op radio en TV onder de volgende link te vinden. Wellicht bieden de radio en TV berichten voor de medewerkers van het Maaslandziekenhuis dan wel Orbis weinig nieuws. Voor de lezers, niet behorende tot de Orbis-gemeenschap, wilde ik toch de wederom fraaie televisiebeelden van L1 niet onthouden.

Het Albertinen Krankenhaus ...

Afgelopen vrijdag heeft een delegatie van het Maaslandziekenhuis, op uitnodiging van Philips Healthcare, een bezoek gebracht aan het Albertinen Krankenhaus in Hamburg. Het Albertinen Krankenhaus heeft een vergelijkbare omvang als het Maaslandziekenhuis, doch bezit één opvallende specialisatie, te weten hartchirurgie. Per jaar voert het ziekenhuis in Hamburg ruim 1400 hartoperaties uit. Hiermee is het ziekenhuis één van de grotere hartchirurgische centra van Noord-Duitsland. Op de website van het ziekenhuis treft u meer informatie aan. Voor de liefhebbers is er ook nog een videopresentatie van het ziekenhuis. Het doel van het bezoek was om met de directie en de staf van het Albertinen Krankenhaus ervaringen te delen over de integratie met en de uitbesteding aan Philips van het (management van) onderhoud aan medische apparatuur in de breedste zin van het woord. Zoals u wellicht weet is Philips onze zogenaamde 'maincontractor' voor de levering en installatie van alle medische apparatuur in ons nieuwe Orbis Medisch Centrum. Van CT-scanner tot bewakingsmonitor en van operatietafel tot anesthesietoestel, alles komt van of via Philips. Om Philips vanaf de opening met het onderhoud en de veiligheid van de apparatuur te belasten is daarom ook een voor de hand liggende gedachte, doch om onze eigen afdeling Medische Technologie volledig te integreren met de onderhoudsdienst van Philips en daarmee voor een belangrijk deel te outsourcen is betrekkelijk nieuw, zeker als gekeken wordt naar de Nederlandse praktijk in ziekenhuizen. In Duitsland is dit anders. Daar heeft Philips Maintenance Management het totale onderhoud van medische apparatuur (zowel Philips als niet Philips)volledig in handen van maar liefst 40 ziekenhuizen, waaronder het Albertinen Krankenhaus. Wat viel mij nu op bij het bezoek aan Hamburg. In de eerste plaats de toerusting en uitrusting van het ziekenhuis. In totaal waren daar zo'n 4800 medische apparaten in onderhoud bij Philips. Echter 60% (!) van de apparaten was meer dan 10 jaar oud. Volgens Philips is dit een redelijk representatief beeld, kijkend naar het 'wagenpark' in andere Duitse ziekenhuizen. Daarmee doet Nederland het mijns inziens zo slecht nog niet. Verder vielen de totale kosten van het onderhoud op. Onze gastheer, Ralf Zastrau, algemeen directeur van het Albertinen Krankenhaus, was daar zeer open over (in de ogen van Philips wellicht te open). In Hamburg gaf men voor het onderhoud ongeveer 50% van het bedrag uit, dat wij hieraan jaarlijks besteden. Dit bracht wel een groot wow-effect teweeg bij onze delegatie. Later die dag hebben we getracht de verschillen te verklaren (in Albertinen geen PET-CT, geen afdeling nucleaire geneeskunde, 'slechts' 1 CT en 1 MRI, eenvoudiger beademing, geen PACS, betrekkelijk oude apparatuur, geen oproepdienst voor avond/nacht/weekeinde, etc, etc.). Maar toch nog voldoende stof over tot nadere overdenking . Wellicht zijn we op dit punt enigszins verwend in ons ziekenhuis danwel worden in Duitsland door de leveranciers lagere onderhoudspercentages berekend voor onderhoudscontracten. Immers de markten voor onderhoud aan apparatuur zijn doorgaans niet grensoverschrijdend. Voorts viel op dat, hoewel alle technici in dienst waren van Philips, zij zich volledig identificeerden met het ziekenhuis. Aan niets viel af te lezen dat zij Philips-medewerkers waren. Ook hun motivatie en betrokkenheid bij hun proces en ziekenhuis was groot. Alle onderhoudsprocessen waren zeer effectief en efficiënt ingericht zonder veel overhead en (overmatige) ICT-ondersteuning. De registratie van alle apparaten en de info-vergaring m.b.t. de onderhoudsstatus (incl. veiligheidschecks) was goed op orde. Zo te merken dienen de Duitse ziekenhuizen op dit punt aan meer wet- en regelgeving te voldoen dan de Nederlandse ziekenhuizen. Ralf Zastrau was tevreden over de samenwerking. Ook over de samenwerking met Philips aangaande het meerjaren apparatuurvervangingsplan. Wel gaf hij aan de kosten van de samenwerking continu punt van aandacht te vinden. Echter was hij ook duidelijk over zijn belangrijkste motieven om met Philips samen te werken. Deze waren niet zozeer gelegen in de sfeer van de kostenbeheersing, doch veel meer ingegeven door de steeds moeilijkere opgave om voldoende geschoolde medewerkers te werven, die in toenemende mate een steeds breder kennisgebied dienen af te dekken. Volgens Zastrau een steeds moeilijkere, zo niet onmogelijke, opgave zonder intensieve samenwerking met een technologie-partner als Philips. Kortom een zeer interessant bezoek met voor onze situatie nog veel afwegingen te gaan, alvorens tot een dergelijke verregaande vorm van samenwerking met Philips te komen.

Vrijdag was er ook nog even tijd om een bezoek te brengen aan de beroemde 'werkplaats' van voorheen Röntgen-Muller. In deze fabriek worden al meer dan 100 jaar röntgenbuizen gemaakt. In de twintiger jaren van de vorige eeuw is Philips eigenaar van dit complex geworden. Door een zeer enthousiaste gids werden we door de geschiedenis van de röntgentechniek geleid. Indrukwekkend welke vorderingen men op dit terrein nog steeds maakt. Tot slot mochten we een blik werpen op de proefopstelling van een 256-slice CT, waarvoor de fabriek in Hamburg een volledig nieuwe röntgenbuis heeft ontwikkeld. Deze buis draait met zo'n grote snelheid rond het lichaam van de patiënt dat er grote zogenaamde G-krachten ontstaan (tot wel 30 G).
Hiermee werd wel weer duidelijk dat de gezondheidszorg nog veel nieuwe (diagnostische) ontwikkelingen te wachten staat. Al met al een zeer lange, maar zeer interessante dag.

Is de zorg wel goed in Nederland ....

Is de zorg wel goed in Nederland? Een beetje een merkwaardige vraag, wanneer ik in mijn vorige bijdrage aan mijn weblog net gemeld heb dat Nederland over het beste gezondheidszorg systeem van Europa beschikt. Maar toch wordt daaraan getwijfeld in Nederland. Enkele weken geleden was er nog ophef binnen de sector over een artikel in Trouw van 28 oktober jl., waarin minister Klink van VWS aangaf dat (mits juist geciteerd) Nederlanders er niet zondermeer vanuit mogen gaan dat alle ziekenhuizen goed werk leveren. De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) reageerde daarop in de daags erna verschenen editie van Trouw en voor Radio 1.

Afgelopen week riepen diezelfde NVZ en de Orde van Medisch Specialisten (Orde) in een persbericht de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) op de toonzetting van hun rapporten te matigen. Daarbij gaven de beide instanties aan dat de IGZ vooral moet doorgaan met het scherp houden van ziekenhuizen en de daar werkzame professionals, maar dat de IGZ zich niet moet laten leiden door profileringsdrift. De teneur van de rapporten van de IGZ dat ziekenhuizen hun zaken matig op orde hebben en op de kortst mogelijke termijn verbeterplannen moeten opstellen, werkt volgens de NVZ en de Orde averechts: het demotiveert de werkenden in ziekenhuizen om door te gaan met alle kwaliteitsverbeteringen. Het werkt evenmin motiverend in de richting van mensen die overwegen te kiezen voor een carrière in de zorg. Bovendien valt er op de kwaliteit van die rapporten nogal wat af te dingen, stellen Orde en NVZ. Beide organisaties zeggen hun oproep op korte termijn met de IGZ te zullen bespreken.

Kortom, felle reacties over en weer. Ook de regionale nieuwszender L1 ging met het persbericht aan de slag. Zij klopten bij de Limburgse ziekenhuizen aan en kregen bevestigd dat ook de ziekenhuizen in Roermond, Weert, Venlo en Venray de stroom van kritiek van de IGZ beu zijn. Mij werd gevraagd in het 12-uur radiojournaal te reageren. Met de bijgaande link komt u op de website van L1 waar dit radiointerview is te beluisteren. Mijn opvatting is genuanceerd(er), zoals u kunt beluisteren. Ik ben van mening dat naarmate ziekenhuizen opener worden en steeds meer verantwoording afleggen over hun prestaties - en dus ook zaken aan het licht komen die niet goed gaan - er ook meer mogelijkheden komen tot leren en verbeteren in de zorg. Dat is naar mijn mening een positieve ontwikkeling. Politici en toezichthouders, zoals de IGZ, zouden de werkers in de zorg juist moeten ondersteunen en stimuleren in die transparantie. Daar past niet bij dat incidenten door hen breed uitgemeten worden en oproepen worden gedaan tot steeds meer toezicht en grip op ziekenhuizen. Dat doet geen recht aan de inzet en prestaties van medewerkers in de Nederlandse ziekenhuizen. De uitspraak van de Minister demotiveert volgens mij eerder de medewerkers om door te gaan met alle inspanningen om te komen tot betere en veiliger zorg. En het is al helemaal geen stimulans voor verdergaande transparantie.

Laten we voorzichtig zijn met oordelen en scherpe kritiek over en weer en onze energie aanwenden om de zorg continu te verbeteren en te leren van fouten. Daar ligt mijns inziens de opgave. Niet voor niets staan we op de eerste plaats in Europa. Dat verplicht ....

Nederland op nummer 1 in Europa .....

Nederland staat op nummer 1 in de Euro Health Consumer Index (EHCI) 2008 (zie figuur). Deze index wordt gepubliceerd door Health Consumer Powerhouse, een organisatie voor analyse en informatie vanuit een patiëntgeoriënteerde optiek. Onder Nederland eindigden Denemarken, Oostenrijk en Luxemburg. Nederland doet het sinds de start van de index in 2005 constant goed. Ook in andere Europese gezondheidszorg statistieken die door Health Consumer Powerhouse worden bijgehouden. Volgens Johan Hjertqvist, president of Health Consumer Powerhouse, staat Nederland de laatste drie jaar onafgebroken in de top van de ranglijst. Volgens Hjertqvist is het gerechtvaardigd om te stellen dat Nederland op dit moment het beste gezondheidszorg systeem van Europa bezit. Dit komt volgens Health Consumer Powerhouse doordat Nederland eerder startte dan de andere Europese landen met de empowerment van de patiënt, hetgeen zich nu begint uit te betalen in alle gemeten indicatoren. De EHCI van 2008 groepeert 34 kwaliteitsindicatoren in totaal 6 categorieën te weten patiëntenrechten en informatie, wachttijden voor behandeling, e-Health, uitkomsten van zorg, mate van toegang tot en dekking van de zorg en tot slot geneesmiddelen. Door middel van weging van de individuele indicatoren komt de uiteindelijke index tot stand. Voor een overzicht van de gescoorde indicatoren klikt u op de hierbij gevoegde link Bent u geïnteresseerd in het gehele rapport, dan vindt u dit onder de volgende link. Tot slot had Johan Hjertqvist nog een advies aan Barack Obama: "Take a look at the Netherlands if you want to reform the US healthcare system in a good way!" Zo ziet u maar weer: waar een klein land groot in kan zijn!!

EPD invoeren lukt ons wél ....

Verschillende bloggers, waaronder Martijn Hulst en Jan Martens, maakten melding van een zeer opmerkelijke advertentie in Medisch Contact. Het Westfriesgasthuis biedt haar archiefkasten te koop aan. De kasten zijn volgens het ziekenhuis uit Hoorn uitermate geschikt voor het opbergen van niet uitgevoerde ICT-beleidsnota's, adviesrapporten van consultants, glossy flyers en reisverslagen over Amerikaanse ziekenhuizen waar alles mooier is. Daarnaast bieden de kasten ruimte voor nota's over de zegeningen van Microsoft Healthvault en Google Health.

Een opmerkelijke tekst. In ICT Zorg, het ICT-platform voor professionals in de zorg, komt uiteindelijk de toelichting op de advertentie:

(Begin citaat)
"Het Westfriesgasthuis loopt voor met de brede invoering van het EPD, en dat wilden we wel eens laten weten”, zegt Mieke Boots van het Noord-Hollandse ziekenhuis. En dus verscheen er een opvallende advertentie in het blad Medisch Contact. ‘Te koop aangeboden: Archiefkasten. Het Westfriesgasthuis biedt wegens effectieve invoering van het elektronisch patiënten dossier een groot aantal archiefkasten aan."

Een foto toont wat de resultaten zijn van de invoering van ChipSoft’s EPD: leeg rakende archiefkasten. "Het is een advertentie met een knipoog. Bijna alle afdelingen werken bij ons al met het EPD. Dat hebben we nog niet genoeg laten zien aan de buitenwereld, vandaar", stelt Boots. "Negentig procent van de afdelingen werken nu met basisdossiers voor de patiënten. Die allemaal aan elkaar gekoppeld zijn. De koppeling met het medicatiedossier is een volgende stap."
(Einde citaat)

Een hele bijzondere manier om aandacht voor je Elektronisch Patiënten Dossier te vragen en dan ook nog eens in Medisch Contact. Een advertentie met een knipoog dus.