woensdag 2 januari 2008

Als er iets mis gaat ..........

Allereerst wil ik in deze eerste bijdrage in het nieuwe jaar alle lezers een voorspoedig, maar vooral gezond, 2008 toewensen.

In deze bijdrage wil ik stilstaan bij het maken van excuses door hulpverleners, wanneer een behandeling anders is gelopen dan gepland en er sprake is van toegebrachte schade aan de betrokken patient. Programma's als Missers van de Avro, maar ook de kranten berichten hier met enige regelmaat over. Recent meldde de Volkskrant nog: 20.000 fouten per jaar in verpleeghuizen. Op mijn weblog heb ik al een aantal keren aandacht besteed aan de veiligheid in de zorg. Het mag duidelijk zijn dat dit onderwerp mij na aan het hart ligt. In de eerste plaats zei vermeld dat in het Maaslandziekenhuis vele verpleegkundigen en artsen zich dagelijks inzetten om de zorg veiliger te maken en te leren van incidenten. Zorgverleners zijn van nature erop gericht om patienten "goed" te doen en niet te "schaden". Maar als er dan toch iets mis gaat, hoe moet je daar als zorgverlener en als Maaslandziekenhuis op reageren. Ik stel vast dat wij daar in Nederland (kennelijk) nog heel verschillend mee omgaan en dat openheid geen vanzelfsprekendheid is. Persoonlijk vind ik dat openheid een voorwaarde is om het vertrouwen van de patient of de naasten/familie in de hulpverlener in een dergelijke moeilijke situatie te behouden en als deze geschaad is, waar mogelijk te herstellen. Toch wordt deze mening niet overal gedeeld dan wel in de praktijk gehanteerd. Soms worden fouten verzwegen, danwel wordt gedeeltelijk openheid van zaken gegeven of verschuilt men zich achter de juristen van de verzekering van het ziekenhuis. Mijns inziens verdient een dergelijke handelwijze bestrijding. En de ontwikkelingen in de Verenigde Staten sterken mij in die opvatting. En Amerika is toch bij uitstek het land van de claims in de zorg. Tijdens de achterliggende (rustige) feestdagen heb ik kennis genomen van m.i. twee uitstekende initiatieven uit de Verenigde Staten t.a.v. openheid bij incidenten en calamiteiten in de zorg. Ten eerste de "Sorry Works Coalition"

"Founded in 2005, The Sorry Works! Coalition has quickly become the nation's leading advocacy organization for disclosure, apology (when appropriate), and upfront compensation (when necessary) after adverse medical events"

In de tweede plaats het initiatief van de Massachusetts Coalition:

"Founded in 2004, The Massachusetts Coalition for the Prevention of Medical Errors is a public-private partnership of Harvard affiliated hospitals whose mission is to improve patient safety and eliminate medical errors in Massachusetts"

De Massachussets Coalition heeft een gedetailleerde handleiding uitgebracht genaamd "When Things go Wrong" ( zie foto) waarin tot in de details wordt beschreven hoe bij vermijdbare toegebrachte schade met de betrokken patient en de familie moet worden gecommuniceerd, hoe ondersteuning moet worden geboden en hoe de folluw-up er uit dient te zien. Ook wordt nauwgezet beschreven hoe door de instelling het incident dient te worden benaderd om de lessen te leren en herhaling te voorkomen. Deze handleiding is het absoluut waard om te worden gelezen door zorgverleners en directies van ziekenhuizen. Ik zou ervoor willen pleiten om deze handleiding als "best practice" te beschouwen en deze best practice onderdeel te maken van het veiligheidsmanagementsysteem van de Nederlandse ziekenhuizen. Ik zal me daar voor gaan inzetten. Ik hoop dat velen die dit lezen mij hierin willen steunen. Ik hoor graag.

1 opmerking:

W.R. zei

Openheid op alle inzichten siert u. Het is een nobel streven dat zonder meer navolging verdient. Leiderschap zal zich uiten in het feit dat u niet afwacht wat uw vakgenoten doen, maar voornamelijk wat u zelf doet. De door u vermelde initiatieven zijn een goede basis om te doen wat u predikt. De verandering die hiermee gepaard gaan zullen niet alleen processen 'raken' maar zijn voornamelijk afhankelijk van de 'paradigm shift' die nodig is om de betrokken professionals te overtuigen van de toegevoegde waarde van deze openheid. Deze telt zwaarder dan zaken als aanzien en 'schuld'.