zaterdag 7 juni 2008

Pain with no gain .........

In de achterliggende weken is er in de pers veel geschreven over het toenemend aantal patiënten dat op zorggebied zijn heil zoekt in de Belgische ziekenhuizen. Als redenen hiervoor worden veelvuldig aangevoerd de snelle toegang tot de zorg in België en de toewijding van de dokters en de overige zorgverleners. Laat ik duidelijk zijn: daar kunnen Nederlandse ziekenhuizen een voorbeeld aan nemen. Ook in het Maaslandziekenhuis vormen de toegangs- en doorlooptijden en de patiëntenbejegening een continu punt van aandacht.

Waar ik in mijn dagelijkse praktijk als ziekenhuisdirecteur toch ook wel mee wordt geconfronteerd in deze discussie is, dat er in België naast snellere ook méér (ingrijpende) diagnostiek wordt verricht en dat Belgische dokters ruimere indicaties hanteren voor (ingrijpende) behandelingen/operaties, ook nog in de laatste fase van het leven van patiënten. In dit kader viel mijn oog op het Consumer Report van de Consumer Union in de Verenigde Staten. Een populaire vertaling van het Consumer Report is te vinden op de website met als titel: “To much treatment? Aggressive medical care can lead to more pain with no gain” Op de website kan worden gelezen dat deze stelling voortvloeit uit langjarig onderzoek door John E. Wennberg, M.D. en andere onderzoekers van de Dartmouth Medical School en vervat in de zogenaamde Dartmouth Atlas of Health Care. De studie is gebaseerd op de zorg geleverd aan 4.732.448 Medicare patiënten door enkele duizenden ziekenhuizen in de Verenigde Staten in de periode 2001 tot 2005. De onderzoekers vonden significante verschillen in de zorg verleend aan patiënten met ernstige ziektebeelden zoals hartfalen en kanker gedurende de laatste 2 jaren van hun leven. Sommige regio’s leverden 2 tot 3 keer zoveel medische zorg met navenante inzet van financiële middelen.

Daarnaast toonde het onderzoek aan dat de patiënten met de meest ernstige ziektebeelden, die behandeld werden in de regio's die de meest “agressieve” medische zorg inzetten – meer onderzoek en andere procedures, meer specialisten betrokken, meer dagen in het ziekenhuis – niet langer leefden of een betere kwaliteit van leven ervoeren dan diegenen die een meer conservatieve vorm van behandeling ondergingen. Sterker nog, de meest intensief behandelde patiënten hadden een hoger risico met betrekking tot infecties en medische fouten, veroorzaakt door coördinatieproblemen, bijvoorbeeld bij het voorschrijven van medicijnen. Daarnaast ondervonden deze patiënten de minste kwaliteit van de omringende zorg, spendeerden het meeste geld aan de zorg en waren uiteindelijk het minst tevreden over de ervaren kwaliteit van de "overall" zorgverlening, aldus de onderzoekers.

Natuurlijk is het niet mijn bedoeling om de Amerikaanse cijfers te projecteren op de zorg die wordt geleverd in België. Immers, wij weten allemaal dat de zorgconsumptie in de Verenigde Staten ver uitsteekt boven de zorgconsumptie in Europa. Dat is dan ook mijn punt niet. Ik wil alleen met deze bijdrage aan mijn weblog aandacht vragen voor het feit dat niet altijd méér zorg, betere zorg is. De Amerikaanse studie laat zelfs negatieve effecten hiervan zien: Pain with no gain ……

2 opmerkingen:

K zei

Zeker waar, als je zelf niet patient bent, en van buiten af de helicopterview hebt.
Helaas vanuit patientenperspectief gelden andere doeleinden: vechten voor wat je waard bent en (mogelijk) behoud van je leven. Als je je leven geleefd hebt, zullen de agressieve behandelmethodes niet datgene zijn waar je voor kiest. Dan ben je tevreden met wat je bereikt hebt.

Daarom vraag ik me af, of dit onderzoek niet een bepaalde patientenbias vertoont: jongere pttn, pttn die nog niet alles in hun leven afgerond hebben.

Groeten,
Kay Liedekerken

Cees Sterk zei

Kay,
Wat leuk om een reactie van jou te vernemen op mijn blog. Ik vind dat je vanuit jouw (huisartsen)perspectief mijn bijdrage terecht nuanceert door aandacht te vragen voor het perspectief van de patient die op enig moment keuzes moet maken om te vechten dan wel te berusten. Natuurlijk hebben wij dergelijke keuzes te respecteren.

Ik heb alleen (natuurlijk vanaf enige afstand) aandacht willen vragen voor het gegeven dat meer en soms meer invasievere zorg niet altijd betere zorg oplevert.